Th? ba, 10/11/2020 - 06:42

?? ch? nào l?n nh?t trên th? gi?i?

Dan trí

Theo Sách K? l?c Guinness, ?? ch? quy?n l?c nh?t ???c xác ??nh là Achaemenid vào n?m 480 tr??c C?ng nguyên, còn ???c g?i là ?? ch? Ba T?.

Các nhà khoa h?c ??c tính r?ng 44% dan s? th? gi?i ???c cai tr? d??i th?i Achaemenid ? Iran ngày nay, khi?n nó tr? thành ?? ch? l?n nh?t trong l?ch s? th? gi?i.

?? ch? nào l?n nh?t trên th? gi?i? - 1
Vào th?i k? ??nh cao, ?? qu?c Anh cai tr? m?t ph?n t? di?n tích và dan s? trên th? gi?i, nh?ng v?n ch?a ph?i là ?? ch? l?n nh?t trong l?ch s?.

Tuy nhiên, có l? kh?ng có gì ng?c nhiên khi kh?ng ph?i ai c?ng ??ng y nh? v?y. ?ó là b?i vì t? l? dan s? toàn c?u ch? là m?t cách ?? ?o l??ng s? m? r?ng c?a m?t ?? ch? và m?t s? ng??i ??t cau h?i li?u có th?c s? c?ng b?ng khi s? d?ng s? li?u ?ó khi so sánh các ?? ch? t? các kho?ng th?i gian khác nhau hay kh?ng.

Ví d?, khi ?? ch? Achaemenid ? ??nh cao, ch? có 112,4 tri?u ng??i còn s?ng. Ng??i Anh th?ng tr? m?t ph?n t? dan s? th? gi?i t??ng ??i ít ?i vào n?m 1901, nh?ng ??n th?i ?i?m ?ó dan s? toàn c?u ?? t?ng lên 1,6 t? ng??i.

Theo Martin Bommas, m?t nhà Ai C?p h?c, giám ??c B?o tàng L?ch s? ??i h?c Macquarie ? Sydney, úc, cho r?ng chúng ta nên s? d?ng m?t s? li?u ?? ?o l??ng ?nh h??ng và s? ?n ??nh lau dài b?i vì b?t tay vào các chi?n d?ch gay chi?n ?? tích l?y ??t ?ai, nh?ng nó có m?t b? k? n?ng và c? s? h? t?ng h?u c?n khác nhau ?? gi? và qu?n ly các l?nh th? ?ó.

“??i v?i t?i, ch? s? này s? ???c tính b?ng n?m. H?y nhìn vào ?? tam ?? ch? c?a Hitler, chi?m r?t nhi?u l?nh th? ?? sánh ngang v?i ng??i La M?, nh?ng kh?ng ai g?i nó là m?t ?? ch? vì nó ch? t?n t?i sáu n?m và trong m?t th?i k? chi?n tranh toàn di?n. T?i ngh? r?ng ?? ???c x?p vào hàng ng? ?? ch?, b?n c?n ph?i có m?t kho?ng th?i gian hòa bình ?? mang l?i s? th?nh v??ng”, Bommas nói.

?ó là v?n ?? ?? ch? M?ng C? c?a Thành Cát T? H?n th?t b?i khi tr? thành ??i th? c?a ?? ch? l?n nh?t th? gi?i. M?c dù nó có th? tuyên b? m?t cách h?p pháp là ?? ch? ??t li?n k? l?n nh?t, nh?ng nó ?? kh?ng t?n t?i lau nh? v?y.

Ch? 88 n?m sau khi thành l?p, ?? ch? này b? chia c?t thành b?n h?n qu?c riêng bi?t vì h?u du? c?a Thành Cát T? H?n tranh giành quy?n k? v? và ph?n l?n s? th?ng nh?t t??ng ??i ng?n ng?i c?a ?? ch? M?ng C? ?? ???c dành ?? tham gia vào tr?n chi?n v?i bên ngoài, tích c?c m? r?ng biên gi?i c?a mình theo nh?ng gì ?? ch?ng minh là m?t t? l? kh?ng b?n v?ng.

Trong khi ?ó, Anh có th? kh?ng ti?p giáp, nh?ng nó ?ánh b?i ng??i M?ng C? v? kh?i l??ng ??t ?ai d??i s? ki?m soát.

Bommas nói: “Nó quá l?n ??n n?i chúng t?i g?n nh? ph?i v?t l?n ?? hi?u ???c nó ngày nay. M?t tr?i th?c s? kh?ng l?n trên ?? qu?c Anh và nó kh?ng ch? là vùng ??t, các vùng bi?n do ng??i Anh th?ng tr?”.

Hình ảnh gây sốc khi chơi CDAnh n?i lên vào cu?i nh?ng n?m 1500 khi các v??ng qu?c Anh và Scotland tách bi?t sau ?ó thành l?p các thu?c ??a ? n??c ngoài ??u tiên c?a h? ? Chau M? và Caribean.

?? qu?c Anh t?n t?i kho?ng 400 n?m, có ngh?a là m?c dù ng??i Anh chinh ph?c nhi?u n?i trên th? gi?i h?n b?t k? ai khác, h? v?n kh?ng th? ???c g?i là ?? ch? l?n nh?t khi tính theo tu?i th?.

Trang Ph?m

Theo Live Science?

T? khóa: